Naitanong mo na ba sa iyong sarili kung bakit may pagkakataong ang letrang “d” sa mga salitang “doon,” “dito,” at “daw” ay ginagawang “r?”

Kung ang sagot mo ay “hindi,” marahil ay alam mo na ang tuntunin na kaakibat nito sa balarila (grammar).

Natutuhan na natin ito sa paaralan mula elementarya, ngunit dahil sa kadalasan ay hindi pormal ang paggamit natin sa wika sa pang-araw-araw na pakikipagtalastasan, hindi na ito nagagamit nang wasto. At dahil hindi nagagamit nang wasto, malamang ang ibig sabihin niyan ay walang practice. Kumbaga sa gasgas nating katawagan ay “kinakalawang” din, kaya kalaunan ay tuluyan nang nalilimutan.

SavedPicture-201651616914.jpg

Huwag mabahala!

Hindi pa naman huli ang lahat upang ibalik ang “wasto” sa iyong sistema. Paalala lamang: Matapos mo itong basahin at sariwain, simulan mo na itong gamitin — sa pagsusulat man o sa pagsasalita.

ANG DAPAT TANDAAN:

Una, alam mo ba ang pagkakaiba ng Patinig sa Katinig?

Hala s’ya! May nagtatanong kung ano nga raw iyon, oh.

Ang patinig o sa Ingles ay vowels: a, e, i, o u.
Ang katinig o sa Ingles ay consonants: (ito ay mga letra ng alpabeto — minus, patinig (vowels). O sige na, isusulat ko na rin: b, c, d, f, g, h, j, k, l, m, n, p, q, r, s, t, v, W, x, Y, z.

Bakit mali yata ang encoding? Lahat ng consonants (o katinig) ay small letters, pero ang W at Y, hindi.

Sinadya ko po iyan.

At sinasadya ko rin na pabagalin ang pagsasalaysay ng aralin na ito upang mas maging malalim ang pagkaunawa.

Nasanay kasi tayo sa shortcut kaya ang tendency niyan, sa short memory rin ang bagsak.

Heto na…

Napakasimple lamang ng palatandaan upang malaman kung letrang “D” o “R” ang dapat gamitin sa mga salitang tinatalakay natin:

Kapag nagtapos sa patinig (o vowel) ang salitang sinundan ng mga ito, “R” po ang dapat gamitin. Hindi lamang po vowels kundi maging ang mga salitang nagtatapos sa W at Y.

For emphasis: 3 GENERAL RULES
Rule 1: Change D to R — kung ang salitang sinundan ay NAGTATAPOS sa a, e, i, o, u, w, y.

Rule 2: The first letter D remains the same — kung HINDI NAGTAPOS sa vowels, sa W, o sa Y ang salitang sinundan.

Rule 3: No need to change D to R — KUNG wala namang salitang sinundan (ibig sabihin ito ay mismong nasa umpisa ng pangungusap), mananatili sa orihinal na baybay (spelling) o mananatiling nagsisimula sa letrang D ang mga ito.

Let’s apply the rules…

 

DOON vs. ROON

Example (Rule 1: Change D to R)
Maaari mo nang iwan ang bag mo roon.

Pansinin: Ang salitang sinundan ng ROON ay “mo” na nagtatapos sa patinig (vowel) na “o.” Sa vowel nagtapos ang salitang sinundan kaya ang orihinal na salitang “doon” ay sinimulan sa letrang “R” at naging ROON.
Ngayon naman, gamitin natin ang “doon.”

Example (Rule 2: The first letter D remains the same)
Maaari mo nang iwan ang iyong bag doon.

Pansinin: Ang salitang sinundan ng DOON ay “bag” na nagtatapos sa katinig (o consonant) na “g” kaya nanatili sa orihinal ang baybay (spelling) na nagsisimula sa D.

Example (Rule 3: No need to change D to R )
Doon mo maaaring iwanan ang iyong bag.

Pansinin: Walang salitang sinundan ang DOON kaya wala ring rason na palitan ang D ng R.

 

DITO vs. RITO

Example (Rule 1: Change D to R)
Ipasa mo ang iyong akda rito sa amin.

 

Pansinin: Ang sinundang salita ay “akda” na nagtatapos sa vowel kaya naging R ang D — “rito.”

Example (Rule 2: The first letter D remains the same)
Ipasa mo ang mga akda mong naisulat dito sa amin.

 

Pansinin: Ang sinundang salita na “naisulat” ay HINDI nagtatapos sa vowels, sa W, o sa Y kaya nanatili ang D sa salitang DITO.

Example (Rule 3: No need to change D to R )
Dito mo ipasa sa amin ang iyong mga akda.

 

Pansinin: Ang salitang DITO ang nagsimula ng pangungusap (sentence) kaya hindi na kailangang baguhin ang unang letra na D sa R.

 

DAW vs. RAW

Example (Rule 1: Change D to R)
Ang mga manunulat ay naaaliw raw sa pag-aaral ng balarila.

 

Pansinin at Tandaan: Ang salitang “naaaliw” ay hindi nagtapos sa vowel o patinig ngunit ito naman ay nagtapos sa letrang “w” kaya ang D ay dapat pa ring gawing R ayon na rin sa ipinaliwanag na general rules sa unahan.

Example (Rule 2: The first letter D remains the same)
Naaaliw ang mga manunulat sa pag-aaral ng balarila. Iyan daw ang sabi nila.

 

Pansinin: Ang sinundang salita ay “Iyan” na HINDI nagtatapos sa a, e, i, o, u, w, y — kaya nanatili ang orihinal na spelling na DAW, na nagsisimula sa D.
PAALALA: Ang rule 3 ay hindi aplikable sa “DAW/RAW” dahil hindi naman ito ginagamit sa pasimula ng pangungusap o sentence. Katulad din nito ang DIN/RIN. Sa kabilang dako, ang DIYAN/RIYAN ay maihahalintulad naman sa paggamit ng DOON/ROON, at DITO/RITO.
Sana ay naging malinaw ang araling ito. Tandaan, gamitin ito at sanayin nang palagian upang hindi na mawaglit sa isipan at kalaunan ay maging bahagi na ito na iyong sistema.

Happy writing!
Lee

Advertisements

4 thoughts on “Ang Tamang Paggamit ng Doon, Dito, Daw at ng Roon, Rito, Raw, atbp.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s